We nemen jullie graag mee in een inspirerend gesprek met Jeroen Bos. Jeroen was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van een duurzame technologie op industriële schaal om bastvezels zoals hennep geschikte te maken voor textielproductie, voor de Zweedse interieur retailer IKEA. In het begin van zijn carrière heeft hij gewerkt voor Nike als textiel ontwikkelaar en werkt inmiddels al 10 jaar binnen dit vakgebied. Jeroen heeft unieke expertise opgedaan rondom het werken met bastvezels sinds hij is begonnen bij Netl.: een Nederlands bedrijf dat textielproducten op basis van brandnetels heeft ontwikkeld.


Deel III. De noodzaak van een ecologisch verantwoorde productie.

Met Jeroen delen wij de missie om hernieuwde waardering te wekken voor natuurvezels en het gebruik hiervan binnen de textielindustrie te stimuleren. Het zou natuurlijk mooi zijn als er meer duurzame natuurvezels als hennep en brandnetel gebruikt worden voor producten. Om de waardeketens van textielproducten te verduurzamen hebben wij Jeroen gevraagd waar we ons op zouden moeten focussen om de processen in de ketens zo te krijgen dat het daadwerkelijk beter is voor onze wereld.

De textielindustrie is een van de meest vervuilende industrieën ter wereld. Dit heeft meerdere oorzaken zoals waterverspilling, overtollig grondstofverbruik, overmatig landoppervlakte gebruik, de toepassing van vele schadelijke chemicaliën. Van al deze punten is waterverspilling misschien wel een van de grootste problemen op het moment. Daarnaast komt proceswater als afvalwater in de natuur terecht, waar veel van de gebruikte chemicaliën en schadelijke stoffen in zitten. Het patent dat Jeroen heeft ontwikkeld - ook wel innovatief waterroten genoemd - is gebaseerd op biovergisting. Om het proces daadwerkelijk minimaal milieubelastend te krijgen, was het noodzakelijk om verantwoord met proceswater om te gaan. Zo vertelde Jeroen:

“Ik heb dus toegewerkt naar een soort closed loop systeem waarbij het proceswater dat wordt gebruikt om je biomassa te laten verrotten vervolgens te zuiveren en dat dan weer te hergebruiken om het maar zo te zeggen.“

Uit het gesprek met Jeroen komt naar voren dat het volledige verwijderen van afval of het compleet uitsluiten van chemicaliën een over idealistisch streven is. Dit neemt natuurlijk niet weg dat we ons hier wel voor moeten blijven inzetten, om gaandeweg continu een verbetering binnen onze processen, technologie en efficiënt hergebruik van afval te realiseren.


Wat kunnen we nu doen om de industriële processen stapsgewijs te verbeteren?

"Ik ben zelf van mening dat je alles 100% groen kan willen met 100% duurzame verfstoffen en chemicaliën, maar dat het belangrijkste is om verantwoordelijkheid te nemen voor de schade die je proces of het afval potentieel op de natuur heeft. Investeren in het terugwinnen van je proces stoffen of waterzuivering met zero discharge zijn minstens zo belangrijk. Het gaat erom dat je niet zomaar alles kunt weggooien zonder er naar om te kijken en dat je de werkelijke kosten en dus ook de kosten m.b.t. milieu schade doorberekend naar het eindproduct. Als dat gebeurt is bijvoorbeeld katoen opeens veel duurder waardoor schonere alternatieven als hennep wel kunnen concurreren."

De gevestigde orde van bedrijven zijn inmiddels al diep geïnvesteerd in bepaalde grondstoffen, dus voor die partijen kost het waarschijnlijk het meest om de overstap naar meer ecologisch verantwoorde productie te maken.

Ligt de verantwoordelijkheid om het duurzaam in te richten dan bij de start-ups?

“Dat zou makkelijk zijn voor de oudere generatie. Die zou dan zeggen; we zitten met een climate change en de problemen die hieruit voortkomen, laat onze kinderen het maar oplossen. Daar de meeste start-ups bestaan uit jongere mensen. Het is wel zo dat start ups waarschijnlijk beter zijn in het creëren van draagvlak voor de moeilijke milieuvraagstukken en wel degelijk meer nog het enthousiasme hebben en de moed om dingen te veranderen. Maar we hebben het  hier over een volwaardige industrie. Er zal een industriële verandering moeten plaatsvinden en hiervoor zullen de jongere en de oudere generatie samen moeten werken. Er is immers ook veel expertise in deze industrie bij de oudere generatie te vinden.

Deze industry change willen wij ons als HMPLB dan ook voor inzetten. Laten we nadenken over het besparen van water, het minimaliseren van chemicaliën en afval en op een eerlijke manier produceren. Wij hopen dat het gesprek dat wij met Jeroen hebben gehad dan ook een inspirerende werking heeft op eenieder die dit leest. Samen kunnen wij een balans creëren tussen mens, aarde en economie.

 

Naast het produceren van premium hennep producten, geloven wij dat het belangrijk is om jou te informeren over hennep als natuurlijke grondstof en je te betrekken in onze reis. En dat is waar ons platform en het concept van “HMPLB in conversation with:” om draait. We zullen betekenisvolle gesprekken aangaan met professionals, ondernemers, kwekers/telers, onderzoekers, consumenten, enthousiasten en simpelweg interessante personen binnen hennep en duurzaamheid. Wordt geïnspireerd en weet dat jij ook een deel uitmaakt van deze reeks, dus als je vragen, ideeën of input hebt over de uitdagingen en onderwerpen die aan bod komen, stuur ons dan simpelweg een berichtje! Hopelijk kunnen we door middel van kennisdeling allemaal meer inzicht vergaren over de waardeketens rondom hennep en de eindeloze potentie die hennep ons biedt.


Bronnen

Jeroen Hugo BOS, Jan-Olof FECHTER, Cottonization by biodigestion of packed fibrous biomass: https://patents.google.com/patent/WO2017103092A2/un


Definities

bastvezels

Onder bastvezels verstaat men vezels die in de stengel van planten voorkomen. In de doorsnede van de stengel onderscheidt men een luchtkanaal, het merg, het cambium , de bastvezel laag en een dunne schoors. De bastvezel laag levert de voor de textielindustrie zeer belangrijke vezels.

Voorbeelden van planten die gebruikt worden voor de bastvezel zijn flas, (waar linnen van wordt gemaakt), hemp, jute, kenaf, kudzu, linden, zijdeplant, brandnetel, okra, papier moerbei, ramie en roselle hennep.

onthouten

het ontdoen van de houten delen die om de vezel van bastvezels zitten, zodat de pure vezel verkregen wordt.

closed loop water system

gesloten industriële water cyclus, waarbij het proceswater wordt hergebruikt, in plaats van dat het water, het proces verlaat en als afvalwater wordt afgevoerd. Hierbij moet er binnen het proces ook een geïntegreerde waterzuivering aanwezig zijn, zodat de kwaliteit van het water geschikt blijft voor hergebruik.

circulair

Door bouw instanties veel gebruikte term om producten te omschrijven die na gebruik volledig recyclebaar zijn. Na de recycling proces zijn de producten weer bruikbaar voor dezelfde doeleinden. Hierdoor wordt de cirkel bij wijze weer rond gemaakt.

Hekelen

met behulp van een hekel plantaardige vezels geschikt maken voor het spinnen van draden. Voorbehandeling bij de productie van touw. Met de hekel worden de vezels ontdaan van verontreinigen en gekamd tot een lange gladde bundel.

Zwingelen

een bewerking van vlas en hennep waarbij nadat het harde omhulsel van de stengel gebroken is dit verwijderd wordt door de vezels tussen twee tegen elkaar indraaiende molens door te voeren.

Roten

Roten is het blootstellen van vlas-, hennep- of jutestengels aan water, opdat de vezels vrijkomen, die gebruikt worden in de textielindustrie

Biovergisting

Via vergisting zet een consortium van verschillende soorten micro-organismen biomassa om naar biogas.

 

 

“We lived under the assumption that what is good for us, is good for the world, We were wrong! We must change our lives, so that it will be possible to live by the contrary assumption that what is good for the world will be good for us. And that requires that we make the effort to know the world and to learn what is good for it. We must learn to cooperate in its processes, and to yield to its limits.” - Wendell Berry